Nhiệt huyết tuổi trẻ

Sean Coleman là một doanh nhân trẻ 24 tuổi, đầy hoài bão, tuy nhiên anh vẫn chưa đóng góp được gì nhiều cho cộng đồng. Nhưng, như phần lớn các doanh nhân trẻ thời nay, khi có quyết tâm, Coleman hoàn toàn có thể làm trọn vẹn cả hai nhiệm vụ.

Coleman và Felicia Diaz - một doanh nhân 27 tuổi mà Coleman đã gặp mặt khi tham dự khóa học dành cho doanh nhân tại San Francisco - có kế hoạch thành lập một chuỗi cửa hàng mang tên “the Whole Foods of hardware” (Toàn bộ linh kiện cho phần cứng), mọi linh kiện bày bán tại cửa hàng đều được tái chế và sản xuất bằng vật liệu thân thiện với môi trường.

Tuy mới chỉ vừa tốt nghiệp hồi tháng năm vừa rồi, nhưng Coleman đã có những suy nghĩ hết sức chín chắn “mục tiêu cuối cùng của chúng tôi không chỉ là lợi nhuận, hơn thế chúng tôi muốn chung tay cùng mọi gia đình trên đất nước này tạo dựng một tổ ấm xanh”.

Đại diện đến từ các trường kinh doanh hàng đầu nước Mỹ như trường Cao đẳng Babson và trường Quản lý Eller trực thuộc đại học Arizona cho rằng chính nền tảng văn hóa và chính trị vững vàng là động lực khiến lượng doanh nhân trẻ tham gia vào các dự án vì cộng đồng đã lên tới con số kỷ lục.

Với những sinh viên của thời đại mới, những người còn đang trên ghế nhà trường cũng như vừa tốt nghiệp, các quyết định kinh doanh không còn phải đặt lên bàn cân giữa một bên là lợi nhuận một bên là trách nhiệm với xã hội.

Những sinh viên khôn ngoan

Raman Chadha, Giám đốc Trung tâm Doanh nhân Coleman trực thuộc đại học Depaul (Depaul Universitys Coleman Entrepreneurship Center) cho rằng: đây là xu hướng phần nào bắt nguồn từ sự khác biệt về mặt lý luận trong giới trẻ ngày nay.

Ông nhận định, sinh viên Mỹ đã không còn thờ ơ trước những vấn đề của thời đại như chi phí nhiên liệu tăng cao, sự ấm lên của khí hậu toàn cầu hay nền kinh tế trì trệ. Chính vì vậy, họ muốn đóng góp sức mình để cải thiện tình hình.

Kết quả từ một bản khảo sát trực tuyến gần đây của Alloy Media & Marketing (sự ph trộn của các phương tiện truyền thông đại chúng và marketing) đối với 1.500 sinh viên cho thấy:

Trong số 90% số người dự định tham gia bầu cử Tổng thống sắp tới, có đến 71% trả lời rằng họ đã tiến hành tái chế trong vòng 6 tháng trở lại đây và 41% ưa chuộng những sản phẩm thân thiện với môi trường - hay còn gọi là nhãn hàng xanh như Burt’s Bee và Yolait hơn các sản phẩm thông thường (kết quả này cao hơn hẳn số liệu năm 2006).

Matt Mars - một người theo “chủ nghĩa bền vững” đang công tác tại Trung Tâm Doanh Nhân Eller (Eller"s McGuire Center for Entrepreneurship) cho rằng những doanh nhân có tài ngày nay tham gia ngày càng nhiều hơn vào các hoạt động mang tính xã hội. Một khi có thiện chí giải quyết vấn đề, bằng hướng đi riêng, họ sẽ khôn khéo hướng thiện chí của họ vào những dự án kinh doanh tạo ra lợi nhuận.

Sự việc nhắc chúng ta nhớ về năm 1999, khi Jim Poss - lúc đó vừa tròn 26 tuổi - tung ra thị trường sản phẩm thu gom rác năng lượng mặt trời để góp phần làm sạch các con phố của thành phố Boston.

Cho tới hôm nay, từ ý tưởng ban đầu đó, công ty Seahourse Power của Jim Poss đã có doanh thu hàng năm khoảng 1 triệu USD. Còn gần đây, các doanh nhân khác cùng lứa tuổi với Jim Poss (như Andrea Pizziconi và Xavier Helgesen) cũng đạt được những thành công tương tự.

Vốn đầu tư - trở ngại đầu tiên và lớn nhất

Coleman đã không gặp may. Sau hàng tháng trời, anh đã thuyết trình dự án với hơn 15 nhà đầu tư nhưng chỉ nhận được những lời hứa hẹn cho qua hoặc thậm chí là những cái lắc đầu.

Không kiên trì như Coleman, một sinh viên khác tên Joshua Scott, cũng vừa mới tốt nghiệp trường Eller, từ bỏ ý định tìm vốn cho dự án vẫn còn trong giai đoạn thai nghén có tên 50 Mile Farms - sử dụng công nghệ trồng nông sản trong nước đem lại năng suất cao.

Ngày nay, thay vì chỉ chú trọng tới khả năng sinh lời và quay vòng vốn của dự án, một số quỹ đầu tư đã tỏ ra quan tâm hơn tới lợi ích xã hội. Gần đây, một vài trong các quỹ đầu tư như vậy là Good Capital, Underdog Venture và Investors’ Circle đã cấp vốn cho hơn 200 dự án kinh doanh có triển vọng.

Nhưng cơ hội cấp vốn cũng thật nhỏ nhoi. Ví dụ như Investor’s Circle, với mạng lưới gồm hơn 225 nhà đầu tư tiềm năng, quản lý và điều hành quỹ tiến hành xét duyệt hơn 600 kế hoạch kinh doanh mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ có 15 trong số này nhận được cái gật đầu và tính đến bây giờ, Investor’s Circle cũng mới chỉ cấp vốn chưa tới 25 dự án.

Vậy đâu là lý do? Giám đốc dịch vụ doanh nhân của quỹ Investor’s Circle, ông Matt Lombardi, nói rằng: “Những dự án của các nhà doanh nghiệp trẻ hết sức rủi ro và họ không dành trọn tâm huyết cho dự án của mình”.

Bo Fishback, Phó chủ tịch của Kauffman Foundation - phụ trách mảng doanh nhân thì lại cho rằng các ứng cử viên thiếu trách nhiệm trong việc dự toán thời gian. Ông nói: “Sau khi tốt nghiệp, có một lượng lớn những sinh viên mơ hồ với việc mình có đủ năng lực để theo đuổi những dự án mạo hiểm hay không”.

Tìm lời giải cho bài toán thực tế

Nhiệm vụ giờ đây đặt lên vai các nhà giáo dục. Thách thức đến từ những trở ngại vốn có đối với các dự án vì cộng đồng, đặc biệt là từ bản thân các doanh nhân trẻ đã thôi thúc một số trường chuyên về kinh doanh soạn lại giáo án, nhằm hỗ trợ hơn nữa những sinh viên có khát vọng làm giàu và cống hiến vì cộng đồng thành công trên con đường lập nghiệp.

Giờ đây, người ta có thể thấy các khóa học về phát triển doanh nghiệp bền vững đang được giảng dạy tại Depaul, Babson và trường kinh doanh Bauer trực thuộc trường Đại học Houston.

Đương nhiên, các bài giảng không thể là cẩm nang vàng cho mọi ý tưởng kinh doanh của sinh viên nhưng với mục tiêu tối đa hóa lợi ích, các bài giảng này sẽ góp phần làm cho các dự án trở nên dễ dàng chấp nhận hơn với các nhà đầu tư.

Tại trường Eller, ông Mars chủ trương đưa ra các chương trình học tích lũy kinh nghiệm cho sinh viên. Không chỉ đưa ra các bài học lý thuyết, các sinh viên sẽ có cơ hội dự đoán những tác động của một dự án tới cuộc sống của người dân.

Dựa vào đó, họ sẽ tiến hành một loạt các bản phóng vấn để đánh giá tác động làm căn cứ cho việc điều chỉnh các kế hoạch kinh doanh.

Ông Mars khẳng định rằng mục tiêu xuyên suốt của chương trình giáo dục không gì khác ngoài việc định nghĩa một khía cạnh khác về giá trị của một dự án kinh doanh.

Các nhà đầu tư đôi khi có thể phải cân nhắc giữa các mục tiêu đối nghịch nhau. Và khi không thể bỏ qua những yêu cầu về mặt lợi nhuận, hãy cứ nghĩ rằng, dẫu sao thì bạn cũng có vô số cách để đóng góp cho xã hội.